Jak znaleźć idealnego wspólnika do biznesu? Kluczowe zasady, testowanie i budowanie relacji

Biznes wymaga ciągłego rozwoju i skalowania. Choć na początku wielu przedsiębiorców prowadzi działalność w pojedynkę, prędzej czy później pojawia się fundamentalne pytanie – czy działać samemu, czy szukać pomocy w postaci wspólników? Umiejętność prowadzenia najlepszych współprac biznesowych i świadomego doboru partnerów jest kluczowa dla długoterminowego sukcesu.

W tym artykule przyjrzymy się procesowi doboru wspólników „od kuchni”, analizując, dlaczego praca zespołowa jest konieczna, jak odróżnić pracownika od wspólnika oraz jakie fundamentalne kryteria decydują o tym, czy spółka przetrwa próbę czasu.

Dlaczego nie możesz działać samemu w biznesie?

W biznesie osiągnięcie sukcesu w pojedynkę jest bardzo trudne (a czasami niemożliwe). Konieczność współpracy wynika z dwóch głównych, nie do przeskoczenia ograniczeń – kompetencji i czasu.

• Ograniczenia kompetencyjne – Nie jesteśmy w stanie zarządzać wszystkim, ani być we wszystkim najlepsi. Jeśli dana dziedzina leży poza zakresem naszych kompetencji, nie interesujemy się nią lub nie sprawia nam radości, będziemy w niej słabi, będziemy odkładać pracę i wykonywać słabą robotę. O wiele lepiej jest znaleźć kogoś, dla kogo dany obszar jest pasją i mocną stroną.
• Ograniczenia czasowe – Doba ma jedynie 24 godziny, co jest limitem nie do zmienienia. Nawet geniusz, który lubi i potrafi wszystko, skorzysta na podziale pracy.

Ograniczony czas i jego wartość

Na początku prowadzenia działalności, przedsiębiorca często próbuje robić wszystko sam. Dzieje się tak, ponieważ dopóki jego grafik nie jest zapchany, wartość jego wolnego czasu jest znikoma. Nie opłaca się oddawać i płacić komuś za pracę, którą można wykonać samemu w wolnym czasie, zamiast angażować się w zajęcia nieproduktywne. To naturalne na etapie zalążkowym, ale utrzymywanie tego stanu przez długi czas rodzi tzw. syndrom Zosi Samosi.

Jeśli przedsiębiorca non-stop wykonuje prace operacyjne, staje się osobą samozatrudnioną, która sprzedaje swój czas, a nie prowadzi de facto biznesu. Taki „mental” utrzymuje się długo, ponieważ brakuje elementarnej wiedzy ekonomicznej, w tym zrozumienia koncepcji przewagi komparatywnej, która wyjaśnia optymalną współpracę między ludźmi.

Pracownik czy wspólnik? Kluczowe różnice w rolach

Opłaca się współpracować, ale trzeba rozróżnić dwie główne formy pomocy – zatrudnianie ludzi (pracowników) i szukanie wspólników.

Aby dokonać właściwego wyboru, należy zrozumieć podział firmy na dwie części:

Funkcja	Charakterystyka Roli
Część operacyjna	Realizacja bieżących operacji, zaspokajanie potrzeb klientów, czynności administracyjne (np. księgowość, zadowalanie urzędów).
Część właścicielska	Praca nad organizacją, udoskonalanie procesów operacyjnych, dobieranie właściwych ludzi, rozwijanie organizacji. Zaprzestanie tych prac spowalnia rozwój, ale nie blokuje bieżącej pracy operacyjnej.

Kiedy zatrudnić pracownika, a kiedy szukać wspólnika?

• Pracownik – Optymalny dla zadań, które są w obszarze naszych mocnych stron, kompetencji i zainteresowań. Wiemy wtedy, jak przygotować stanowisko, przeszkolić pracownika, nim zarządzać i oceniać efekty jego pracy.
• Wspólnik – Niezbędny, gdy potrzebujemy pomocy w obszarach poza naszymi mocnymi stronami i kompetencjami. Właściciel nie jest gotowy na zatrudnienie pracownika w obszarze, na którym się nie zna.

Długoterminowa perspektywa kosztów

W dłuższej perspektywie, znalezienie wspólnika jest dużo bardziej rozsądne kosztowo niż ciągłe zatrudnianie specjalistów zewnętrznych do organizowania czy motywowania. Wspólnicy pracują dla zysku bez bieżącego wynagrodzenia, a dodatkowo często dołożą się do organizacji, kupując udziały.

Samozatrudnienie vs. Biznes – Kiedy firma jest faktycznie rentowna?

Na początku przedsiębiorca często stoi okrakiem między rolą pracownika operacyjnego a właściciela. To jest niewygodne i problematyczne, ponieważ z reguły na 99% uwagi jest pracownikiem, co uniemożliwia mu strategiczne myślenie i rozwój firmy (błędne koło).

Jeżeli właściciel nie jest w stanie oderwać się od bieżących prac, oznacza to, że dotuje firmę swoim czasem, a firma wymaga większych kosztów niż ma przychodów, aby miała ekonomiczny sens istnienia.

Test rentowności firmy:

Aby poznać prawdziwe koszty funkcjonowania firmy i sprawdzić jej rentowność, należy przeprowadzić symulację całkowitego wycofania się z pracy operacyjnej.

Przedsiębiorca powinien policzyć, jakie koszty musiałby ponieść, gdyby wyjechał na pół roku i nie zajmował się firmą, a ona nadal musiałaby funkcjonować i zaspokajać potrzeby klientów. Trzeba uwzględnić wynagrodzenia dla wszystkich stanowisk, które dotąd zajmował właściciel (np. księgowość, sprzedaż, prezesura). Jeżeli po odjęciu tych kosztów biznes okazałby się nierentowny, to w dłuższej perspektywie należy zastanowić się nad zaprzestaniem działalności, ponieważ lepiej wtedy pójść na etat.

Fundamenty trwałej współpracy – Kluczowe kryteria doboru wspólnika

Wybór wspólnika jest jak wybór partnera życiowego – nie należy się spieszyć. Podstawowym i jedynym zadaniem wspólników jest to, aby się nie pokłócili i wytrwali razem w organizacji.

Kłótnia w biznesie to sytuacja, gdy górę biorą emocje nad logiką (np. irytacja, wzajemne krzyki), co niweczy zaufanie i jest elementem negatywnym. Główną przyczyną kłótni jest różnica wartości. Wartości determinują działania i samoograniczenia. Jeżeli wartości wspólników są przeciwne, będą forsować działania, których druga strona nie akceptuje, co prowadzi do ciągłego męczenia się i konfliktów.

Wybierając wspólnika, należy kierować się następującymi kluczowymi kryteriami:

1.         Wartości i misja

Misja firmy powinna być wspólna i wypływać od wewnątrz wspólników, jako imperatyw określający cel istnienia firmy. Misją firmy powinno być pomaganie.

• Misja to nie zysk – Misją bardzo wielu firm jest zysk, co jest niezrozumiałe dla konsumentów, ponieważ nikt nie kupuje po to, by wzbogacać przedsiębiorców. Klienci kupując, wyrażają prośbę o pomoc.
• Brak konfliktu interesów – Wszędzie tam, gdzie rodzi się konflikt interesów (między wspólnikami, firmą a klientem, pracodawcą a pracownikiem), pojawia się nieefektywność. Brak konfliktu interesów sprzyja uczciwość, szczere intencje, brak podstępu i przymusu.
• Wpływ misji na pracownika – Jeśli właściciele działają nieuczciwie, pracownik może odczuwać wewnętrzny konflikt i frustrację, szczególnie jeśli jego sytuacja finansowa (kredyt, leasing) ogranicza jego elastyczność i możliwość zmiany pracy. Taki pracownik jest zależny i pracuje dla zysku, a nie dla misji.

2.         Komplementarność kompetencji (różnica kompetencji)

Powinniśmy szukać ludzi takich jak my pod względem wartości, ale zupełnie innych pod względem kompetencji.

• Hamulec i ratowanie – Wspólnik z innymi kompetencjami działa jako bezpiecznik i hamulec. Jest w stanie ratować nas przed katastrofą.
• Wpływ – Różne kompetencje umożliwiają wzajemne wpływanie na siebie. Biorąc kogoś do spółki, chcemy, żeby na nas wpływał, hamował nas przed błędami i tłumaczył rzeczy, których nie widzimy.
• Balansowanie ekstremów – Jeśli jeden wspólnik jest rozrzutny, a drugi mega oszczędny, ten drugi jest w stanie przeciągnąć działania na bezpieczniejszy, środkowy poziom.

3.         Jednogłośność i decyzyjność

Wszystkie decyzje strategiczne w spółce powinny zapadać jednogłośnie, bez względu na procent udziałów posiadanych przez wspólnika.

Choć prawo dopuszcza podejmowanie decyzji większością głosów, z perspektywy sukcesu organizacji (zasady moralne i etyczne), musimy uszanować własność i decyzyjność każdego wspólnika. Jednogłośność jest łatwiejsza do osiągnięcia, jeśli dobieramy wspólników, którzy się uzupełniają kompetencyjnie – potrzebujemy ich, a oni potrzebują nas.

4.         Niezależność finansowa i krótka perspektywa

Wspólnik powinien być niezależny finansowo od spółki. Jego finanse osobiste nie powinny być uzależnione od finansów firmy.

• Brak presji na szybki zysk – Niezależność finansowa chroni przed presją na szybkie wyciąganie pieniędzy ze spółki.
• Strategia wzrostu – Wspólnicy powinni mieć podobne podejście do finansów. Jeśli jeden dąży do organicznego wzrostu (oszczędzanie, inwestowanie, budowanie dobrobytu), a drugi do szybkiej konsumpcji, to prędzej czy później dojdzie do konfliktu.
• Maszynka do zarabiania – Wspólnik, który postrzega firmę tylko jako maszynkę do zarabiania, będzie miał niską preferencję czasową, skracając procesy inwestycyjne i dążąc do szybkiego profitu dla siebie.

5.         Podział zysku (Dywidenda)

Zyskiem dla wspólników jest przede wszystkim wzrost majątku i wartości spółki.

Jeśli wszyscy wspólnicy jednogłośnie zdecydują się na wypłatę dywidendy, nie ma problemu.

W przypadku, gdy jeden ze wspólników ma nagłe, pilne potrzeby finansowe, inni wspólnicy, kierując się wzajemnym szacunkiem i wartościami, powinni zgodzić się na proporcjonalną wypłatę dywidendy. Taka sytuacja buduje relacje, a jednocześnie nikt nie jest poszkodowany.

6.         Rola Prezesa (Zarządzającego)

Wspólnik docelowo nie powinien pełnić żadnej funkcji operacyjnej, a w szczególności roli Prezesa (CEO).

Rola Prezesa jest najwyższym szczeblem działań operacyjnych (decyzje o zatrudnianiu, zwalnianiu, wynagrodzeniach). Wynagrodzenia operacyjne (w tym prezesa) są nakładami operacyjnymi, które pomniejszają zysk wspólników.

Jeżeli wspólnik jest jednocześnie prezesem:

• Pojawia się ogromna pokusa nadużycia, ponieważ prezes może dbać o swoje wysokie wynagrodzenie (kosztem zysku dla innych) i stawać się niezastępowalny.
• Występuje ryzyko konfliktu przy próbie odwołania prezesa, zwłaszcza jeśli nie można uzyskać jednogłośności.

Jak bezpiecznie przetestować wspólnika? Okres „narzeczeństwa”

Wejście w spółkę powinno być poprzedzone okresem testowym, który można porównać do narzeczeństwa.

Cel testu – Test pozwala obniżyć ryzyko inwestycyjne i sprawdzić, czy potencjalny partner faktycznie ma wpływ na spółkę, czy właściciel go słucha, oraz czy jego strategia działa.

Przebieg okresu narzeczeństwa:

• Określenie czasu – Ustalenie ram czasowych (np. pół roku, rok), w którym potencjalny wspólnik zaangażuje się w spółkę.
• Zaangażowanie bez wynagrodzenia – Przez ten czas potencjalny wspólnik angażuje się w firmę tak, jakby był wspólnikiem, ale nie otrzymuje wynagrodzenia i nie ma udziałów.
• Brak przymusu – Obie strony w każdej chwili mogą zrezygnować ze współpracy, co jest znacznie bezpieczniejsze niż rozstanie po zawarciu spółki (ze względu na komplikacje prawne).

Zawarcie transakcji i wycena udziałów:

Wartość udziałów ustala się w dniu zawierania transakcji, w oparciu o bieżącą wycenę spółki. Najbardziej godziwa wycena to wybór wyższej wartości spośród:

• Wartości obliczonej na podstawie aktualnego zysku i oczekiwanej stopy zwrotu.
• Wartości majątku po likwidacji spółki.

Bonifikata (zniżka) za wkład w okresie testowym:

Cena transakcyjna powinna być pomniejszona o subiektywną wartość, którą właściciel spółki wycenia darmową pracę wykonaną przez potencjalnego wspólnika w okresie testowym.

• W interesie właściciela jest zachęcenie przyszłego wspólnika do wejścia w spółkę.
• Wysokość bonifikaty jest sygnałem, jak bardzo właściciel ceni wartość wytworzoną przez przyszłego wspólnika.
• Jeśli wspólnikowi zaoferuje się udziały za darmo, może się nie zgodzić, ponieważ nie będzie miał nic do stracenia, a to ogranicza jego odpowiedzialność.

Wnioski i gdzie szukać wspólnika do biznesu?

Dobór wspólnika jest procesem strategicznym, wymagającym rozsądku, chłodnej głowy i transparentności.

Kluczowe punkty podsumowujące:

• Współpraca jest konieczna ze względu na ograniczenia czasu i kompetencji.
• Spółka jest nierentowna, jeśli wymaga ciągłego dotowania czasem właściciela.
• Wspólników szukamy do części właścicielskiej (rozwój i zarządzanie).
• Fundamentem jest jednogłośność w podejmowaniu decyzji strategicznych.
• Szukajmy ludzi o podobnych wartościach, ale o różnych, komplementarnych kompetencjach.
• Okres testowy (narzeczeństwa) pozwala bezpiecznie zweryfikować relację i wpływ.

Gdzie szukać idealnego wspólnika?

Najlepszym sposobem jest przebywanie wśród ludzi i znajdowanie społeczności o podobnych wartościach. Przykładowo, tworzenie społeczności opartej na idei uczciwego biznesu ułatwia zawieranie transakcji i wchodzenie w spółki, ponieważ już na etapie wartości partnerzy wiedzą, że są podobni.

 Powyższy artykuł bazuje na rozmowie o uczciwym procesie sprzedaży na kanale nabiciwseo: https://youtu.be/pXyXKSoXLC8?si=LLBeO6f9aVpBX-wh 

Akcja społeczna „NabiciwSEO”

Akcja społeczna NabiciwSEO ma na celu edukację przedsiębiorców oraz konsumentów w zakresie uczciwego podejścia do biznesu, a w szczególności do usług SEO. Celem jest zwiększenie świadomości na temat wyboru rzetelnych wykonawców oraz unikanie negatywnych doświadczeń związanych z usługami pozycjonowania.